Alıç/Akdiken Etkisi

Hawthorn Effect

Mehmet Keçeci

02.09.2009 11:43

Alıç Hawthorn

1924 de Harvard Üniversitesinde “İş Ortamı ve Verimlilik” (productivity and work environment) araştırması yapan Chicago II (Şikago) “Hawthorn Plant of Western Electric” araştırmacılar tarafından ortaya konmuştur.

Bu etki: “Deneylere katılımcı olarak katılan insanlarda daha fazla iş performansı gözükmesidir.”

Bunun ne gibi sonuçları olabilir.

Örneğin.

“İnsanlar internette gezinirken kendilerinin arama motorları tarafından izlendiğini bilmesi veya düşünmesi ile yapılan gezinme ve arama kelimeleri üzerindeki etkiler. Buna benzer olarak iş yerinde devamlı gözlendiğini bilen işçiler üzerindeki etkiler vs…”

Burada birkaç farklı bir sonuç vardır.

Bunlar:

1. İnternette arama kelimelerinin arama motorlarına etki etmesini farkeden bir “internet gezgini” veya kullanıcısı bunu çok akıllı kullanarak bu arama motorlarının üzerindeki sonuçları etkileyebilir ve buda katılımcının performansını etkiler. Daha düzdün ve daha iyi internet kullanımına yol açar. Yasa dışı çalışmaları azaltır. Bilgisayarına ve “IP” sine sahip çıkar. Bu sonuçta gerçek bir gözlemleme ve takip olmadığı sürece hür bir şekilde kullanır ve burada psikolojik bir sorun oluşturmaz. Sahte bir şahsiyet ortaya çıkarmaz.

2. Bu etkinin olumlu olabileceği gibi olumsuz etkileri de kaçınılmazdır. Bir iş yerinde kameralar ile takip edilen bir işçi ilk başlarda iş performansı artarken zaman içinde işverenlerine göre davranan bir kimliğe sahip olabilir ve kamera altında başka kamerasız ortamlarda başka davranışlar göstererek gerçek kimliğini gizleme ve iş ortamına göre kimlik üretme problemi olabilecektir. Bu ise sahte kimliklerin çoğalması anlamına gelecektir. Burada asıl olan iş sorumluğun ve iş bilincinin gelişmesi iken (iş kazalarının azaltılması, tartışmaların giderilmesi, güvenliğin sağlanması vs..) gibi iyi yönler için kullanılsa da olumsuz etkilerinin de gözden kaçırılmamasıdır. Bunu en güzel örnekleri televizyon programlarında açık unutulan kamera ve mikrofonlardır.

02/09/2009 11:43

3. Bir de bilgisayarlara çalışanları takip etmek için konan yazılımların çoğu aynı zamanda çalışanların dosyalarını, USB’lerini, e-maillerini, banka hesaplarını hatta ve hatta şifrelerini dahi görebilmektedirler. USB’nizi kopyalayabilirler, içini değiştirip daha sonra da siz yapmışınız gibi ihbar dahi edebilirler. Bunu yapanlar olsa olsa röntgenci karakterindeki insanlar olabilirler. Güvenlik için konacaksa kapalı devre ile çalışan ve çalışanın bilgisayarına müdahale yapamayan ve savcılık izni ile emniyetin bakabileceği bir sistem olması gerekir. Bunun dışındakilerin tamamı röntgenciliktir. 07.03.21012

4. 2010 yılında USB’mi verdiğim bir Prof. tarafından bir dosyam iznim olmadan alınmış. Hata bunu ders notum sanacak kadar da aptâllığı ileri götürmüştü. Aslında ders notum el yazısı ile tamamen ayrı ve çantamdaydı. Diğeri internette genel olarak ne var ne yok diye aldığım önemsiz notlardı. Ama niyette samimiyet olmayınca ve zanla hükmedince hepsinin yaptıkları suç olmuş oldu. Ben alındığını bildiğim hâlde bilmiyormuş gibi yaptım. Daha sonra aynı kurumda presenter’ım kayboldu, USB’im çalınmaya kalkışıldı. Bilgisayarımda ki bilgiler alındı. Evim, telefonlarım, internetim dinlendi ve takip edildi. Evime kamera yerleştirdiler hem içerden hem de dışarıdan gözlediler. Çevreme bir çok asalk saldılar. Vs. vs… 31.01.2015